 Te przyrządzane i podawane na zimno zupy coraz częściej goszczą na naszych stołach. Chłodniki orzeźwiają, regenerują, wzmacniają i uodporniają organizm, a świeże dodatki są źródłem witamin i minerałów. Kefir czy jogurt są źródłem wapnia i żywych kultur bakterii.
Ich przygotowanie nie zajmuje wiele czasu. Dobór odpowiednich składników i właściwa - niska temperatura gwarantują sukces. Oprócz schłodzenia samej zupy można też schłodzić talerze.
Bardzo lubię hiszpańskie gaspacho. Ale „nasz” chłodnik litewski, wcale nie odstaje.O chłodnikach wszak sam Mickiewicz wspominał w Epopei Narodowej. Iż jest to najlepsze danie w upalne dni.
Dawniej chłodniki robiono na wywarze wołowym lub na kostkach i podawano go z tzw. wkładką. Dziś zdrowy styl życia skłania nas do kuchni fit, gdzie nie są już konieczne dodatki mięsne do zup warzywnych. Choć kawałek mięsa sprawia, że zupa staje się bardziej treściwa.
Chłodnik przygotowuje się na bazie kefiru, maślanki lub jogurtu naturalnego (oczywiście niesłodzonego). Dodatki są rozmaite, choć te najbardziej popularne, i to nie bez powodu wszak całość ma orzeźwiać, to botwina wraz z młodymi buraczkami, świeży ogórek, koperek, szczypiorek, rzodkiewka, jaja ugotowane na twardo.
Na koniec chciałem napisać o moim ulubionym hiszpańskim Gaspacho. Chłodnik ten sprowadzili Maurowie, którzy spożywali go pod postacią prostej zupy z czerstwego chleba, czosnku, oliwy, octu winnego i wody. Dzisiaj urozmaicone jest jeszcze o migdały i winogrona. Ale to najlepsze Gaspacho Andaluzje, czyli czerwone, zrewolucjonizowało się po odkryciu Ameryki i poznaniu pomidora i papryki.
Hiszpańskie Gaspacho:
• ½ kg pomidorów
• 1 ogórek
• 2 cebule
• 2 ząbki czosnku
• 1 czerwona papryka
• 2 łyżki oliwy z oliwek
• sól i pieprz
• 6 kromek bagietki
• masło do smarowania
Pomidory obrać. Cebulę pokroić w kostkę, czosnek obrać i dodać do pomidorów, dodać obrane ze skórki dwie kromki bagietki, oliwę i zmiksować. Wstawić do lodówki na 2 godziny. Ogórki i paprykę pokroić w kostkę. Pozostałe kromki bagietki podsmażyć na maśle. Chłodnik podawać mocno schłodzony doprawiony solą i pierzem. Pokrojone warzywa i bagietki podawać osobno.
Chłodnik z botwiny:
• 1 pęczek botwiny
• 30 dag ogórków
• ¾ litra jogurtu
• pęczek szczypiorku
• ½ pęczku koperku
• sok z cytryny
• ½ szklanki koncentratu burakowego
• sól i pieprz
• 4 jaja na twardo
Botwinę umyć i ugotować wraz z małymi buraczkami w szklance osolonej wody. Dodać sok z cytryny i wystudzić. Wywar wymieszać z jogurtem i koncentratem burakowym. Ogórki obrać i pokroić w kostkę, posiekać koperek i szczypiorek. Wszystkie składniki wymieszać doprawić solą i pieprzem i dobrze schłodzić. Podawać z jajem na twardo.
|
|
|  W ostatnim tygodniu zacząłem się zastanawiać czy aby na pewno mieszkam w Polsce. Wysokie temperatury w ciągu dnia sięgające ponad 30°C i bardzo ciepłe noce przypominają „żar tropików”. Osobiście bardzo mi się to podoba i pewnie wielu urlopowiczom też, jednak dla wielu jest to niezmiernie męczące, szczególnie dla tych, którzy muszą pracować. Wszyscy Ci, którzy mają czas i lubią się opalać mogą korzystać ze słońca do woli. Zarówno tym jak i pozostałym proponuje chłodzące drinki. Są lekkie orzeźwiające, kolorowe i z owocami. I, oczywiście, zimne. Bardzo, bardzo zimne.
Jednak w letnie upały trzeba uważać z ilością wypijanych trunków. Lepiej wybierać te o mniejszej zawartości alkoholu. Należy pamiętać, że letni drink powinien ochładzać i pobudzać, a nie zwalać z nóg. Namawiam do odejścia od drinków na bazie mocnych alkoholi i korzystanie z tych lżejszych. Świetnym rozwiązaniem są likiery i wino musujące, choć do niektórych wódka jest niezbędna. Przestrzegam przed tak zwanymi drinkami zdradliwymi, w których smak alkoholu nie jest wyczuwalny, ale są one bardzo mocne.
Ostatnio zauważyłem, że dla wielu drink to coś innego niż tylko wódka z colą czy sokiem i bardzo mnie to cieszy, bo prawdziwy drink to różnorodność, która przyciąga smakiem, zapachem i oczywiście wyglądem. Przedstawię kilka przepisów na ciekawe koktajle także bezalkoholowe.
Na początek drink sztandarowy, czyli Mojito:
• ½ limonki pokrojonej w kostkę
• 2 łyżeczki brązowego cukru
• 2-3 gałązki świeżej mięty
• 50 ml białego rumu
• woda mineralna gazowana (ewentualnie sprite) do dopełnienia
• kruszony lód
Cząstki limonki, listki mięty i brązowy cukier wrzucić do szklanki typu high ball i ugnieść. Dodać kruszony lód, wlać rum i dopełnić wodą. Dekorować gałązką mięty.
Red Lion:
• 40 ml ginu
• ½ limonki pokrojonej w kostkę
• 2 łyżeczki brązowego cukru
• sok z żurawiny do dopełnienia
• kruszony lód
Cząstki limonki ugnieść z cukrem w szklance typu low ball. Dodać kruszony lód, wlać gin i uzupełnić sokiem z żurawiny.
Najlepsze orzeźwienie:
• 60 ml wódki grejpfrutowej
• ½ jabłka
• ½ gruszki
• 20 ml soku z limonki
• 15 ml syropu cukrowego
Wszystkie składniki zmiksować za pomocą blendera. Dodać kruszony lód. Podawać w szklance typu hurricane. Dekorować cząstkami owoców.
Duch:
• 150 ml zimnego wytrawnego wina musującego
• 10-20 ml zielonego likieru melonowego
Zmieszać składniki. Podawać w kieliszku z lodem lub bez.
Brzoskwinia:
(dla 6 osób)
• 2-3 brzoskwinie (obrane bez pestek)
• kilka malin lub łyżeczka grenadyny
• butelka dobrze schłodzonego wytrawnego wina musującego
• kruszony lód
Brzoskwinie i maliny zmiksować i włożyć do lodówki. Do kieliszków wsypać trochę kruszonego lodu i włożyć po 2 łyżeczki schłodzonego brzoskwiniowego musu. Powoli Wlewać zimne wino musujące. Wymieszać przed podaniem.
Borneo Gold:
• 60 ml soku morelowego
• 40 ml soku bananowego
• 20 ml soku marakujowego
• 3 kostki lodu
• tonik
• ½ banana
Kostki lodu wrzucić do wysokiej szklanki i zalać sokami. Drinki uzupełnić tonikiem. Połówkę banana pokroić i włożyć do drinka.
Koktajl malajski:
• 80 ml soku ananasowego
• 40 ml soku grejpfrutowego
• 20 ml bezalkoholowego Curaçao
• plasterek ananasa
• 3 kostki lodu
• lemoniada do uzupełnienia
Do wysokiej szklanki wsypać lód, wlać i wymieszać soki i Curaçao. Uzupełnić lemoniadą. Dekorować plasterkiem ananasa. |
|
|
|  O mięsach i rybach już pisaliśmy. Czas na przekąski i dodatki. Świetne są warzywa i owoce. Skomponowane z mięsem stworzą świetne danie główne, ale mała porcja jest genialną przekąską, którą grilluje się zaledwie kilka minut. Z tej grupy produktów: ziemniaki, grzyby, pomidory, ale także cebula, czosnek, bakłażany, cukinia i kukurydza należą do ulubionych przysmaków z grilla w kuchni wegetariańskiej. Owoce jak banany, ananasy, jabłka czy gruszki są wspaniałymi dodatkami do mięs, ale można też komponować z nich wspaniałe desery. Sosy, dipy, majonezy. Oczywiście ten, kto chce ułatwić sobie życie i ma za mało czasu na przygotowanie niepowtarzalnego spotkania na świeżym powietrzu może zaopatrzyć się w gotowe sosy, których w sklepach jest mnóstwo. Jednak każdy, kto ma ochotę, choć trochę się pobawić, może sporządzić takie sosy jak remoulade czy sos zielony. Do przygotowania sosów będących super dodatkiem do grillowanych mięs i ryb potrzebne są różnorodne składniki: oleje jadalne, ocet musztardy, kremowa śmietana, jogurt, przyprawy ziołowe i korzenne, alkohole, czosnek, szalotki.
Masła smakowe możemy dodawać do grillowanych ryb, potraw z kury, do klasycznych steków i oczywiście do młodych ziemniaków. Masło w czasie przygotowania powinno mieć temperaturę pokojową. Po starannym utarciu masła z wybranymi dodatkami należy je uformować najlepiej w wałeczek o średnicy 2-3 cm i ciasno zawinąć w pergamin, folię aluminiową lub spożywczą, po czym wstawić do lodówki lub zamrażarki. Po dobrym schłodzeniu można je łatwo pokroić w krążki. Na stół podawane powinno być w miseczce z lodem by długo pozostawało twarde. Mimo iż sosy, dipy i masła wymagają czasu w ich przygotowaniu to ich zaletą jest to, że można je przygotować wcześniej.
Masło koperkowe:
100 gr miękkiego masła
- 2 łyżki drobno posiekanych korniszonów lub ogórków kiszonych
- 3 łyżki posiekanego koperku
- sól i świeżo mielony pieprz do smaku
Masło ziołowe:
100 gr miękkiego masła
- 2-3 łyżki posiekanych świeżych ziół (pietruszka, trybulka, koperek, majeranek, bazylia)
- sól i świeżo mielony pieprz do smaku
Masło wyjmujemy na godzinę z lodówki, aby stało się miękkie, a następnie mieszamy z wybranymi przez siebie składnikami. Gotową masę układamy na zwilżony pergamin i zwijamy w rulon (powinna powstać szczelna tubka). Następnie owijamy pergamin folią spożywczą i skręcamy jak cukierka. Wkładamy masło do lodówki na 3-4 godziny.
Czosnkowe ziemniaczki:
3 duże ugotowane ziemniaczki
- 4 łyżki oliwy z oliwek
- 2 łyżki masła
- 2 ząbki czosnku posiekane
- 1 łyżka posiekanego świeżego rozmarynu
- 1 łyżka posiekanej natki pietruszki
- sól i pieprz
Dokładnie umyte ziemniaki wrzucić do gotującej wody i gotować 10 min. Wyjąć, zahartować zimną wodą, odsączyć i wystudzić. Pokroić wzdłuż na cząstki. Oliwę i masło rozgrzać w małym rondelku, zeszklić czosnek. Dodać zioła i doprawić solą i pieprzem. Następnie smarować ziemniaki ziołową zaprawą. Grillować na aluminiowej tacce 10-15 min, aż zrobią się miękkie. W międzyczasie smarować ziołową zaprawą.
Świetnie smakują z masłem koperkowym.
Pomidory nadziewane makaronem
8 dojrzałych pomidorów
- 125 gr makaronu ditalini lub innego drobnego makaronu
- 8 czarnych oliwek bez pestek drobno posiekanych
- 2 łyżki posiekanej świeżej bazylii
- 1 łyżka posiekanej świeżej pietruszki
- 60 gr startego parmezanu
- 3 łyżki oliwy
- sól i pieprz
Odkroić wierzchołki pomidorów i wydrążyć miąższ łyżką. Makaron ugotować al dente w osolonej wodzie z 1 łyżką oliwy. W misce wymieszać oliwki, bazylię, parmezan. Dodać miąższ z pomidorów, makaron i 2 łyżki oliwy, doprawić solą i pierzem. Farsz umieszczać w pomidorach i przykryć odkrojoną wcześniej czapeczką. Pomidory grillować około 15 minut.
Zduńska Wola
|
|
|
 Repertuar kulinarny przyjęć na świeżym powietrzu przy grillu jest prawie niczym nieograniczony. Tak mnogie i różnorodne są potrawy z grilla.
Przodują oczywiście mięsa - począwszy od dużych pieczeni, całych udźców, combrów, filetów, steków, medalionów na kiełbasie kończąc. Ale świetne są ryby, jedynie w taki sposób przyrządzone lubię. Doskonałe są filety wykrojone z dużych okazów. Mniejsze zaś można piec w całości na ruszcie.
Moim zdaniem nie jesteśmy specjalnymi wielbicielami ryb. Ja do tych osób należę. W Polsce centralnej i południowej dostać świeżą, dobrą rybę to rzadkość. Mimo iż na wybrzeżu nie ma z tym problemu to nie ma tam nawet przyzwoitego targu rybnego. Pewnie to jest powodem tego, że najczęściej wybieramy znienawidzony przeze mnie filet w panierce. Nie żebym coś miał do fileta, po prostu, nie lubię panierki ociekającej tłuszczem. Ale dobra ryba to wiele wariacji i możliwości. Jednak warunkiem są świeże produkty. Jeżeli przyjdzie nam spędzać czas nad morzem lub jeziorami nie będzie z tym problemu i warto pokusić się o własne kompozycje.
Przed rozpoczęciem pieczenia, należy rybę umyć pod bieżącą zimną wodą, a następnie osuszyć papierowym ręcznikiem. Następnie zamarynować. Marynat jest bez liku, a poza tym każdy może puścić wodze swojej fantazji kulinarnej i przyprawić je wedle własnych upodobań i smaku. Należy jednak pamiętać by nie przesadzić z przyprawami, gdyż zbyt mocno przyprawione zgubią swój niepowtarzalny smak.
Makrela w marynacie
Składniki:
- 4 makrele
- 4 łyżki posiekanego świeżego majeranku
- 2 łyżki oliwy z oliwek
- starta skórka i sok z 1 limonki
- 2 ząbki czosnku rozgniecione
- sól
- pieprz
Wypatroszone makrele dokładnie umyć pod zimną wodą, osuszyć, naciąć ukośnie ostrym nożem po obydwu stronach 4 razy. Ryby umieścić w szklanej misie.
Marynata:
Wymieszać w misce majeranek, oliwę, sok i skórkę z limonki, czosnek, dodać sól i pieprz. Marynatą zalać przygotowane makrele i wstawić do lodówki na 30 min.
Marynowane makrele grillować na rozgrzanym ruszcie z każdej strony po 6-7 minut. Od czasu do czasu polewać lub smarować marynatą...
 Pstrąg w folii
Składniki:
- 4 pstrągi
- 100 gr masła
- sok z 1 cytryny
- pęczek posiekanego koperku
- 4 ząbki czosnku rozgniecione
- sól
- pieprz
Wypatroszone pstrągi dokładnie umyć pod zimną wodą, osuszyć. Natrzeć wewnątrz solą i pieprzem, nasmarować czosnkiem, włożyć kawałki masła i posiekany koperek, polać sokiem z cytryny i zawinąć w folię aluminiową. Grillować na rozgrzanym ruszcie z każdej strony po 7-10 minut.
Krzysztof Marczak
„Extra Tygodnik – Zduńska Wola, Sieradz”
|
|
|
Sztuka gotowania, polegająca dawniej wyłącznie na smacznym przyrządzaniu potraw, ustępuje teraz coraz bardziej sztuce odżywiania (we właściwym tego słowa znaczeniu). Smaczne przyprawienie i estetyczne podanie musi iść w parze z możliwie jak najpełniejszym wykorzystaniem odżywczych właściwości wszystkich produktów, tak aby żadne ich naturalne, a cenne składniki nie zostały zmarnowane. 